Një stërvitje e shkurtër mund ta aktivizojë trurin për kujtesë më të mirë

Të kesh një kujtesë të mirë mund të të ndihmojë në gjithçka — nga të shkëlqesh në punë deri te mbajtja mend e emrit të dikujt që takon në një festë. Por është zhgënjyese kur ndjen se kujtesa jote nuk është në nivelin e duhur. Tani, hulumtimet e reja sugjerojnë se mund të ketë një zgjidhje të thjeshtë: bëj një ushtrim të shpejtë fizik.

---

Studimi, i publikuar në revistën Brain Communications, zbuloi se vetëm 20 minuta aktivitet kardio mund të nxisin aktivitetin e trurit të lidhur me të mësuarit dhe kujtesën. Edhe më mirë: efektet u vunë re pas vetëm një seance të vetme ushtrimi.

Ja çfarë qëndron pas këtij fenomeni interesant.

Juan F. Ramirez-Villegas, PhD, bashkautor i studimit dhe studiues në Universidad Miguel Hernandez; Amalia Peterson, MD, neurologe e sjelljes dhe profesoreshë asistente e neurologjisë në Vanderbilt University Medical Center; dhe Davide Cappon, PhD, drejtor i neuropsikologjisë në Tufts Medical Center.

Çfarë zbuloi studimi?
Për këtë studim, studiuesit punuan me 14 pacientë që monitoroheshin për epilepsi rezistente ndaj ilaçeve. (Epilepsia është një çrregullim neurologjik që shkakton kriza.) Pjesëmarrësit kishin elektroda të vendosura përkohësisht për kujdes para-operativ, gjë që u mundësoi studiuesve të regjistronin aktivitetin e trurit të tyre.

Fillimisht, studiuesit morën një matje bazë ndërsa pjesëmarrësit pushonin. Më pas, ata i bënë pjesëmarrësit të kryenin 20 minuta çiklizëm me intensitet mesatar në një biçikletë statike. Pas ushtrimit, ekipi regjistroi sërish aktivitetin e trurit për të parë se si kardio ndikonte në ritmet e trurit të lidhura me kujtesën.

Pas seancës së çiklizmit, elektrodat treguan një rritje të aktivitetit të ashtuquajtur “valëzime” (ripples) në tru. “Këto ‘valëzime’ janë shpërthime shumë të shkurtra të aktivitetit të sinkronizuar në hipokampus, një zonë kyçe për kujtesën,” shpjegon Ramirez-Villegas. “Ato mendohet se ndihmojnë trurin të organizojë dhe stabilizojë informacionin pas një përvoje.” Ai shton se këto janë momente kur truri përpunon dhe forcon kujtimet.

Studiuesit zbuluan gjithashtu një lidhje midis rrahjeve më të larta të zemrës dhe rritjes më të madhe të këtyre “valëzimeve”, duke sugjeruar se ushtrimet me intensitet më të lartë mund të lidhen me aktivitet më të fortë të trurit.

Pse kardio mund të nxisë këto “valëzime”?
Sipas ekspertëve, ka disa teori. “Ushtrimi është treguar se rrit lidhjen mes pjesëve të ndryshme të trurit,” thotë Amalia Peterson. “Valëzimet mund të jenë një nga mekanizmat përmes të cilëve ndodh kjo.”

Këto valëzime besohet se luajnë rol në mënyrën se si truri “riprodhon” dhe ruan informacionin, shpjegon Davide Cappon. “Kur shohim më shumë nga këto valëzime, zakonisht kjo reflekton një të mësuar dhe përpunim më efikas të kujtesës,” thotë ai. Aktivitet i ngjashëm vërehet edhe gjatë gjumit të thellë, kur truri konsolidon kujtimet, si dhe gjatë mësimit aktiv ose detyrave që kërkojnë angazhim mendor.

Një pjesë e lidhjes mes rrahjeve të larta të zemrës dhe valëzimeve më të forta mund të vijë nga fakti që trupi aktivizohet më shumë, përfshirë edhe furnizimin me energji. “Ushtrimi përmirëson mënyrën se si truri përdor glukozën, burimin e tij kryesor të energjisë,” shton Cappon.

Mënyra të tjera për t’i nxitur këto valëzime
Studimi u fokusua vetëm te çiklizmi me intensitet mesatar, kështu që nuk dihet me siguri nëse efekti është i njëjtë me forma të tjera ushtrimi. Megjithatë, Ramirez-Villegas thotë se është e mundshme që aktivitete të tjera aerobike që rrisin rrahjet e zemrës (si vrapimi, ecja e shpejtë apo noti) të kenë efekt të ngjashëm.

Çfarë duhet të marrësh nga kjo?
Ka disa përfundime kryesore: ushtrimi fizik duket se është i dobishëm për trurin dhe kujtesën. Mund të jetë gjithashtu ide e mirë të planifikosh një stërvitje para një takimi apo ngjarjeje të rëndësishme ku ke nevojë për kujtesë të mprehtë.

“Gjetjet tona sugjerojnë se ushtrimi mund ta ‘përgatisë’ trurin duke rritur aktivitetin e lidhur me kujtesën menjëherë pas tij,” thotë Ramirez-Villegas. “Kjo hap mundësinë që ushtrimi para të mësuarit të jetë i dobishëm, por kjo duhet të testohet në studime të ardhshme.”